Episode 46
Hoe is Nederland ontstaan?
Hoe is Nederland ontstaan? Een korte geschiedenis van Nederland in makkelijk Nederlands: de Bataven en de Romeinen, de strijd tegen het water met dijken, polders en molens, de Tachtigjarige Oorlog, de Gouden Eeuw en de VOC, en de Tweede Wereldoorlog.
A short history of the Netherlands in easy Dutch.
Transcript
Hey lieve mensen, welkom bij een nieuwe aflevering van Makkelijk Nederlands met JoJo. Hoe gaat het met je?
Ik hoop dat het goed gaat met je. Met mij gaat het goed.
Met mij gaat het uitstekend. Het is vandaag donderdag.
Het is donderdagmiddag. Buiten regent het.
Ik heb een lekker bakje koffie naast me staan en Kakan ligt braaf te slapen bij mijn voeten. Alles is lekker rustig.
Perfect om samen met jullie een nieuw onderwerp te bespreken. Vandaag gaan wij het samen hebben over de geschiedenis van Nederland.
Ja, de geschiedenis van Nederland. Misschien denk je nu: "O nee, geschiedenis.
Dat klinkt moeilijk. Daar hou ik helemaal niet van." Geen zorgen.
We gaan vandaag geen moeilijke geschiedenisles volgen. We gaan gewoon samen kijken naar de grote lijnen, de belangrijke dingen.
Hoe is Nederland eigenlijk ontstaan? En waarom ziet Nederland eruit zoals het er vandaag de dag uitziet?
En waarom zijn Nederlanders al honderden jaren bezig met het vechten tegen water? Goed lieve mensen, daar gaan we.
Heel lang geleden bestond Nederland nog helemaal niet. Er waren geen grote steden zoals Amsterdam, Rotterdam of Utrecht.
Sterker nog, een groot deel van het land zag er totaal anders uit dan nu. Er waren veel bossen, veel moerassen, rivieren en heel veel water.
Op veel plekken kon je bijna niet wonen. Er leefden toen veel verschillende stammen.
En een van die stammen, een van die groepen mensen, heette de Bataven. Misschien heb jij die naam wel eens gehoord.
De Bataven woonden vooral langs de grote rivieren. Het waren boeren, en niet alleen boeren, ook vissers en goede soldaten.
Ongeveer 2000 jaar geleden kwamen ook de Romeinen naar ditzelfde gebied. De Romeinen hadden toen een enorm rijk.
Ze veroverden een groot deel van Europa en ook een deel van het huidige Nederland hoorde bij dat grote Romeinse Rijk. De Romeinen bouwden wegen, bruggen en forten.
Een soort kastelen. Een fort is een sterk gebouw waar soldaten zich kunnen verdedigen.
De Romeinen brachten ook nieuwe ideeën mee. Ze dreven handel met mensen die hier woonden.
Ze verkochten dingen of ze ruilden dingen met elkaar. Maar de Bataven en de Romeinen waren niet altijd vriendelijk tegen elkaar.
Soms vochten ze ook tegen elkaar. Ook dit heeft ervoor gezorgd dat de Romeinen uiteindelijk weer uit dat gebied zijn vertrokken.
Daarna begon er een nieuwe periode. Het duurde nog wel heel lang voordat Nederland één land werd.
Het gebied was verdeeld in allemaal kleine stukken. Sommige gebieden hadden een graaf en andere gebieden hadden een hertog.
Twee moeilijke woorden. Ze betekenen ongeveer hetzelfde.
Een graaf en een hertog waren allebei belangrijke personen. Je kunt het misschien een beetje vergelijken met een mix van een burgemeester en een president of een koning.
Gewoon belangrijke personen met veel macht en invloed. Misschien lijkt dat een beetje vreemd, maar vroeger ging het heel anders dan vandaag.
Daarna kwam er een andere periode. We noemen die periode ook wel de middeleeuwen, the Middle Ages.
In die periode begonnen er steden langzaam te groeien. Mensen gingen steeds meer handeldrijven.
Op markten verkochten ze eten, kleding en allerlei andere spullen. Er kwamen steeds meer mensen in de steden wonen, want daar was werk.
En werk betekent geld, en geld betekent eten. Rond die tijd gebeurde er nog iets heel belangrijks.
De Nederlanders begonnen namelijk de strijd tegen het water. Want water was altijd een probleem.
Soms overstroomde het land. Huizen verdwenen onder water, landbouwgrond ging verloren.
En daarom begonnen mensen dijken te bouwen. Een dijk is eigenlijk een soort grote heuvel die ervoor zorgt dat het water wordt tegengehouden.
Het water van de zee. Later maakten ze ook polders.
Weer een moeilijk woord. Een polder is een stuk land waar eigenlijk eerst water was.
Een goed voorbeeld is bijvoorbeeld Flevoland. Flevoland is ook een polder.
Om een polder te maken, moet je het water wegpompen. Maar hoe deden ze dat dan vroeger zonder machines?
Nou, met windmolens. Ja, die mooie Nederlandse molens waren vroeger niet alleen mooi om naar te kijken.
Ze waren hartstikke belangrijk. Ze hielpen namelijk om het land droog te houden.
Eigenlijk zijn Nederlanders al honderden jaren bezig met het beheren van water. En eigenlijk doen ze dat vandaag de dag nog steeds.
Goed, we gaan weer een stapje verder. In de 16e eeuw hoorde Nederland bij Spanje.
De Spaanse koning was erg machtig, maar veel Nederlanders waren daar niet zo blij mee. Ze wilden meer vrijheid.
Er waren ook grote verschillen in geloof, in religie. En daardoor ontstond uiteindelijk een oorlog.
En deze oorlog noemen wij de Tachtigjarige Oorlog. Misschien vraag jij je af hoe een oorlog 80 jaar kan duren.
Dat vraag ik mij eigenlijk ook een beetje af. Natuurlijk werd er niet iedere dag gevochten.
Er waren ook rustige periodes. Maar de oorlog duurde in totaal ongeveer 80 jaar.
Aan het einde van die oorlog, aan het einde van de Tachtigjarige Oorlog, werd Nederland een zelfstandig land. En zoals je begrijpt, was dat een enorm belangrijk moment in de Nederlandse geschiedenis.
Daarna begon misschien wel de bekendste periode van allemaal. De Gouden Eeuw.
De 17e eeuw. Nederland werd een van de rijkste landen ter wereld.
Overal voeren Nederlandse schepen. Ze reisden naar Azië, naar Afrika en naar Amerika.
Ze brachten vanaf al die landen specerijen, koffie, thee, zijde en allerlei andere producten mee naar huis. Amsterdam groeide uit tot een van de belangrijkste handelssteden ter wereld.
Er werd ontzettend veel geld verdiend. Misschien heb jij wel eens gehoord van de VOC, de Verenigde Oost-Indische Compagnie.
De VOC was een van de eerste grote internationale bedrijven ter wereld. De VOC handelde met landen over heel de wereld.
En voor die tijd, in de 17e eeuw, was dat erg bijzonder. Amsterdam was een rijke stad.
Er ontstonden hele prachtige grachtenhuizen. Plekken waar handelswaar werd opgeslagen, en veel van die huizen kun je vandaag nog steeds bewonderen als je door Amsterdam loopt.
In dezelfde periode leefden ook beroemde kunstenaars. Rembrandt bijvoorbeeld, of Johannes Vermeer, of Frans Hals.
Zij maakten schilderijen en die schilderijen hangen vandaag de dag nog steeds in musea over de hele wereld. Misschien heb jij er wel eens eentje gezien.
Goed, de Gouden Eeuw. De Gouden Eeuw had helaas ook een donkere kant.
Nederland verdiende niet alleen geld met handel. Er werd ook veel geld verdiend aan slavernij.
Veel mensen werden gedwongen om onder verschrikkelijke omstandigheden te werken. Totaal verkeerd.
Maar gelukkig wordt daar tegenwoordig veel meer over gesproken. Ik denk dat het belangrijk is om ook dat deel van de geschiedenis te kennen.
Want geschiedenis bestaat niet alleen maar uit mooie, fijne verhalen. Goed, na de Gouden Eeuw veranderde er opnieuw veel.
Andere landen werden ook steeds sterker en Nederland bleef zich ontwikkelen. In de 19e eeuw begon de industriële revolutie.
Dat klinkt als een moeilijk woord. De industriële revolutie.
Het betekent eigenlijk dat er toentertijd steeds meer werk door machines werd gedaan. Er kwamen fabrieken, er werden spoorlijnen aangelegd en treinen begonnen door het hele land te rijden.
Steeds meer mensen verhuisden van kleine dorpen naar de grote stad om daar te werken. En Nederland werd steeds moderner.
Toen kwam de 20e eeuw, en in die 20e eeuw kwamen er twee wereldoorlogen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef Nederland neutraal.
Dat betekent dat Nederland niet meevocht. Maar tijdens de Tweede Wereldoorlog veranderde alles.
In mei 1940 viel Duitsland Nederland binnen en na een paar dagen moest Nederland zich overgeven. Daarna volgden vijf moeilijke jaren.
Veel mensen leefden in angst. Er was weinig eten en sommige mensen doken onder.
Dat betekent dat ze zich verborgen hielden. Vooral Joodse Nederlanders werden zwaar vervolgd.
Misschien ken je Anne Frank. Haar dagboek is over de hele wereld bekend geworden.
In 1945 kwam er eindelijk een einde aan de oorlog. Nederland werd bevrijd.
Het land moest opnieuw worden opgebouwd. Er werden nieuwe huizen gebouwd.
Wegen werden gerepareerd, bedrijven begonnen opnieuw en de economie groeide snel. Ook kwamen er steeds meer mensen uit andere landen naar Nederland om te werken.
En daardoor werd Nederland steeds internationaler. En zo, lieve mensen, komen we langzaam uit bij Nederland zoals we het vandaag kennen.
Er wonen ongeveer 18 miljoen mensen in Nederland. Het is een klein land, maar toch speelt Nederland een belangrijke rol in de wereld.
De haven van Rotterdam bijvoorbeeld is een van de grootste havens van Europa. Schiphol is een heel belangrijk vliegveld en Nederlandse bedrijven verkopen producten over de hele wereld.
Nederland is een sterk handelsland. Natuurlijk kennen veel mensen Nederland ook van de fietsen, van de tulpen, van de kaas, van de molens en misschien wel van stroopwafels.
Maar ik denk dat Nederland vooral bijzonder is, omdat Nederlanders al heel lang oplossingen bedenken. Oplossingen voor water, oplossingen voor handel, oplossingen voor problemen.
Goed lieve mensen, ik ben benieuwd. Hou jij van geschiedenis, of vind jij deze aflevering niet zo interessant?
Dat mag natuurlijk ook. Laat het gerust weten in een reactie.
Misschien heb jij nog een leuk onderwerp voor een volgende aflevering. Ook dat kun je laten weten.
Goed, ik wil je bedanken voor het luisteren naar Makkelijk Nederlands met JoJo. Ik hoop dat je wat aan deze aflevering hebt gehad.
Vind je de podcast nou leuk en wil je de podcast steunen? Dan kun je altijd een bakje koffie sponsoren.
De link daarvoor staat in de beschrijving van de aflevering. Duizendmaal dank aan iedereen die dat heeft gedaan.
Goed, we spreken elkaar zondag weer. Hou je goed en tot snel.